İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Kardeş Şehir Nedir?

Son güncelleme tarihi 8 Haziran 2020

Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nin 09.03.2020 tarihli Meclis Toplantısında Sakarya Büyükşehir Belediyesi ile Tanzanya Birleşik Cumhuriyetinin Zanzibar Şehri ile kardeş şehir ilişkisi kurulması çalışmalarının başlatılması, kardeş şehir protokolünün imzalanması hususunda Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanına yetki verildi. Peki Kardeş Şehir Nedir?, Neden Kardeş Şehir Olunur?, Nasıl Kardeş Şehir Olunur?, Kardeş Şehirler Ne Yapar?, Sakarya’nın Kardeş Şehirleri Hangileri? Detaylar haberimizde…

Kardeş Şehir Nedir?

Kardeş Şehir, kentler, ilçeler veya eyaletler arasında kurulan derin ve uzun vadeli bir ortaklık biçimidir. Bu ortaklık kültürel, ticari, ekonomik, çatışma çözümü gibi pek çok farklı sebebe dayanabilir. Kardeş şehir ilişkileri, toplumlara, karşılıklı yarar için ortak konuların ele alınması açısından esneklik ve kolaylık sağlamaktadır.

Türkiye’de 1960’lı yıllardan itibaren örneklerini görmeye başladığımız kardeş şehir ilişkileri, özellikle soğuk savaş sonrası dönemde başta Avrupa ve Balkanlar, Orta Asya, Kafkasya ve Ortadoğu olmak üzere “dost” ve “kardeş” ülkelerle kurulan ilişkiler ile giderek artmıştır. İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü’nün en güncel (16 Mayıs 2017) verilerine göre Türkiye’den 474 yerel idare 127 ülke belediyesiyle toplam 1619 kardeş şehir ilişkisi kurmuştur. Türkiye’deki yerel idareler dünyanın pek çok yerinden kardeş şehir edinmektedir.  Türkiye Belediyeler Birliği’nin Belediyeler için İşbirlikleri ve Kardeş Şehir Rehberi’ndeki güncel verilere göre Türkiye’deki yerel yönetimlerin yurtdışı kardeş şehir ilişkilerinin büyük çoğunluğunu (% 57) Avrupa kentleri oluştururken ardından toplamda % 18’lik bir oranla Türk Cumhuriyetleri ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika gelmektedir.

Neden Kardeş Şehir Olunur? 

► Şehirler, bulundukları siyasi coğrafyalarda öne çıkabilen, değişen ekonomik organizasyonu kontrol edebilen ve kavşak noktaları oluşturarak diğer kentlerle ilişki içinde küresel ağları inşa eden mekanlar olması bakımından uluslar arası sistemde önemi gittikçe artan yere sahiptir.

► Avrupa Birliği gibi ulusüstü yapılar entegrasyon ve demokratikleşme süreçleri, sınır ötesi işbirlikleri için yerel yönetimler arası diyalog ve Kardeş Şehir projelerini desteklemektedir.  Buna paralel olarak, uluslararası hukuktaki gelişmeler, yerel yönetimlere, uluslararası planda uygun fırsatlar hazırlayan bir yönde gelişmektedir.

► Farklı ülkelerdeki kentlerin, temsilcileri aracılığıyla doğrudan ilişki ve iletişim kurarak tecrübe, insan, sermaye ve kültür akışını sağlamanın, en çok kullanılan yolu olarak Kardeş Şehir, tamamlayıcı bir diplomasi türüdür.

► Yerel yönetimler arasındaki Kardeş Şehir ilişkisi, çatışmaların önlenmesi/barışçıl yollarla çözümü, kalkınma, işbirliğinin arttırılması, iyi uygulama transferi,  sosyal hizmetler, çevre politikaları ve kültürel mirasın korunması gibi konularda son derece olumlu bir role sahiptir.

Nasıl Kardeş Şehir Olunur?

►Yerel veya bölgesel yönetimler arasında temsilci ve/veya sivil toplum düzeyinde kurulan ilişkilerin ardından alınan Kardeş Şehir olma kararı belediye meclislerinde ve bazı ülkelerde de iç işleri bakanlığınca onaylanır.  Böylelikle Kardeş Şehir ilişkisi, protokol metninin içeriğine göre, süreli veya süresiz olarak kurulmuş olur. Yaygın olarak, bir şehrin, bir ülkeden, bir kardeş şehri olmakla birlikte, buna dair herhangi bir şart yoktur.  Kardeş Şehir sayısı ile ilgili de herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır.

► Kardeş Şehir seçilirken en çok dikkat edilmesi gereken husus iki şehir arasındaki benzerliklerdir. Bunlar, tarihi ve kültürel bağ, ortak kentsel özellikler, ekonomik ilişkiler, sınır ilişkisi, ortak çevre sorunları vb alanlar olabilir.  Kurulan ilişkinin sürdürülebilir olması, bu benzerliklerin varlığına bağlıdır.  Bu sebeple kardeş şehir ilişkilerinin, yerel işbirlikleri konusunda çalışan uluslararası bir örgüt veya sivil toplum kuruluşu bünyesinde kurulması en doğru yoldur.

►Türkiye’deki belediyelerin kardeş şehir olma prosedürünün detayları için tıklayınız.

Kardeş Şehirler Ne Yapar?

Kardeş Şehir ilişkisi, kurulduktan sonra daha çok anlam kazanabilecek bir projedir.  Bu kapsamda uygulanabilecek programlardan bazıları şunlardır:

♦ Kültür Değişimi: Sanat etkinlikleri (konserler, sergiler, festivaller), yaz kampları, mektup arkadaşlığı projeleri vb.

♦ Gençlik ve Eğitim: Lise öğrencileri için değişim programları (aile yanında konaklamalı), öğretmen değişim programları, gençler arasında çeşitli yarışmalar vb.

♦ İş/ticaret: Şehirlerin ekonomik yapılarına uygun olacak şekilde düzenlenen çeşitli heyet ziyaretleri

♦ Afet Yönetimi: Şehirlerden birinde meydana gelebilecek bir afet durumunda maddi ve insani yardımlarda bulunmak

♦ Çatışma Çözümü: Şehirlerin, bulunduğu bölgelerde maruz kaldıkları çeşitli bölgesel çatışmalara karşı arabuluculuk, diplomatik destek, kamuoyu oluşturmak ve insani yardım gibi yollarla destek olmak

♦ Rekabet: Aynı örgüt bünyesindeki kardeş şehirler arasında rekabeti teşvik ederek (ödüller, yarışmalar vs) ilişkilerin derinleşmesini sağlamak

♦ Bilgi ve Tecrübe Paylaşımı:Yerel yönetim birimleri arasında çeşitli konularda (ulaşım, su ve atık yönetimi vs) ve farklı düzeylerde (belediye başkanları, uzman personel vs) etkinlikler düzenlemek

Sakarya Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyelerin Kardeş Şehirleri

Sakarya Büyükşehir Belediyesi
Hollanda – Delft,
Libya – El Marj (iyi niyet protokolü)
Tunus – Tatavin,
Almanya – Karlscuhe
Özbekistan – Semerkant
Kırgızistan – Oş
Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti – Zanzibar
Kütahya-Domaniç
Karabük’ün Eskipazar, Yenice, Ovacık ve Eflani
Bitlis’in Mutki ilçesi Kavakbaşı Belediyesi
Ağrı İli Taşlıçay İlçe Belediyesi
Rize İli Güneysu İlçe Belediyesi

Karasu Belediyesi
Romanya – Harşova

Sapanca Belediyesi
Moldova Cumhuriyeti’ne bağlı Gagauz Özerk Yeri Kazayak Belediyesi
Kosova Cumhuriyeti Dragaş Belediyesi

Adapazarı Belediyesi
Amerika Kentucky eyaleti Louisville
Kosova – Klina
Bulgaristan – Şumnu (Şumen Belediyesi’nin 1915 olaylarını soykırım olarak ilan edilmesi sonrası iptal edildi)

Sakarya Büyükşehir Belediyesi ve İlçe Belediyelerin Kardeş Şehirleri web sayfalarında yer almadığından basında çıkan haberlerden derlenmiştir.